ASS verliefdheid. Mijn kind met klassieke ASS heeft ondertussen al twee vriendinnetjes versleten. Intens dat het was en intens verdrietig toen het weer uitging. ASS en relatievorming heeft me altijd geïnteresseerd. Misschien u als ouder van een dochter of zoon met ASS ook.
*= in wat volgt, kies ik voor de gemakkelijkheid voor de hij-vorm; natuurlijk kunnen meisjes met ASS ook stevig verliefd zijn 🙂
—————————————————————————————————————————————————————————————
“Hij* is nooit meer thuis.”
“Sinds hij een vriendin heeft, lijkt hij ons niet meer nodig te hebben.”
“Hij geeft bijna al zijn spaargeld aan haar uit.”
“We kennen haar nog steeds niet.”
Het zijn uitspraken die ik als coach regelmatig hoor van ouders van jongvolwassenen met ASS. Achter die woorden schuilt vaak dezelfde emotie: ongerustheid. Niet omdat hun zoon of dochter eindelijk verliefd is – integendeel, dat gunnen ze hem of haar van harte – maar omdat de verandering zo plots en zo ingrijpend lijkt.
Vaak volgt dan dezelfde vraag.
“Is dit normaal? Of moeten we ons echt zorgen maken?”
Het eerlijke antwoord is dat beide waar kunnen zijn. Een eerste verliefdheid zet het leven van bijna elke jongere op zijn kop. Tegelijkertijd kunnen jongeren met ASS relaties soms anders beleven dan hun leeftijdsgenoten. Daardoor kan een eerste relatie bijzonder intens worden, zonder dat dit meteen betekent dat er iets mis is. Toch zijn er situaties waarin extra aandacht nodig is.
Wanneer ASS verliefdheid alles lijkt over te nemen
Voor veel jongeren met ASS is een eerste relatie veel meer dan “een lief hebben”. Ze ontdekken plots dat iemand hen écht ziet, begrijpt en graag heeft. Zeker wanneer sociale contacten vroeger moeilijk verliepen, kan dat voelen als een enorme opluchting.
Die verbondenheid kan zo sterk zijn dat de rest van de wereld tijdelijk naar de achtergrond verdwijnt.
Sommige jongeren brengen elk vrij moment bij hun partner door. Hobby’s verdwijnen, vrienden worden minder gezien en thuis zijn ze nauwelijks nog aanwezig. Ouders hebben soms het gevoel dat ze hun zoon of dochter van de ene dag op de andere kwijt zijn.
Dat kan erg pijnlijk zijn. Toch hoeft dit niet onmiddellijk een teken te zijn dat de relatie ongezond is.
Waarom kan dit bij ASS zo intens aanvoelen?
Niet iedere jongere met ASS beleeft relaties op dezelfde manier. ASS is immers geen handleiding. Toch zijn er een aantal kenmerken die kunnen verklaren waarom een eerste verliefdheid soms zo allesoverheersend wordt.
Hyperfocus
Een eerste factor is de sterke focus die veel mensen met ASS kunnen ontwikkelen. Wanneer een partner een belangrijke plaats inneemt, kan alle aandacht onbewust naar die relatie gaan. Niet omdat ouders of vrienden plots minder belangrijk zijn, maar omdat het brein zich volledig richt op wat op dat moment emotioneel het meeste betekenis heeft.
Zwart-wit denken
Daarnaast denken sommige jongeren meer in uitersten. Wanneer ze verliefd zijn, voelt het logisch om zoveel mogelijk samen te zijn. Een gezonde balans tussen partner, familie, vrienden, studie en eigen tijd is iets wat vaak nog geleerd moet worden.
Moeite met grenzen
Ook grenzen vormen soms een uitdaging. Jongeren met ASS willen een relatie graag goed doen. Daardoor durven ze soms moeilijk “nee” zeggen, geven ze gemakkelijker toe aan de wensen van hun partner of verliezen ze hun eigen behoeften uit het oog. Dat gebeurt meestal niet uit zwakte, maar vanuit de oprechte wens om de relatie te laten slagen.
Wat zegt de wetenschap?
Onderzoek toont aan dat autistische volwassenen evenveel behoefte hebben aan liefde en romantische relaties als mensen zonder autisme. De uitdaging zit meestal niet in het verlangen naar een relatie, maar in het aangaan en onderhouden ervan. Factoren zoals communicatie, wederkerigheid, grenzen aangeven en elkaar begrijpen spelen een grotere rol in de tevredenheid binnen de relatie.
Een recente studie laat bovendien zien dat autistische volwassenen zelf aangeven dat partnersteun, wederzijds begrip en duidelijke communicatie de belangrijkste bouwstenen zijn van een gezonde relatie.
Wanneer is het nog normale verliefdheid?
Een eerste relatie brengt altijd veranderingen met zich mee. Het is heel normaal dat een jongere vaker bij zijn partner wil zijn, minder thuis is of enthousiast opgaat in die nieuwe fase van zijn leven.
Ouders hoeven dus niet ongerust te worden omdat hun zoon liever een avond bij zijn vriendin doorbrengt dan thuis op de bank zit. Dat hoort bij het proces van volwassen worden.
De vraag is niet óf hij verandert. De vraag is hoeveel hij verandert.
Wanneer mogen ouders zich wél zorgen maken?
Als coach kijk ik niet alleen naar de relatie zelf, maar vooral naar wat er daarnaast gebeurt.
Wordt de relatie een mooie aanvulling op zijn leven? Of slorpt ze stilaan alles op?
Ik word alerter wanneer meerdere van de volgende signalen tegelijk aanwezig zijn.
De jongere ziet bijna niemand anders meer, stopt met hobby’s of opleiding, geeft grote bedragen uit aan zijn partner, maakt schulden, neemt plots veel meer risico’s, lijkt voortdurend bang om zijn partner teleur te stellen of verbreekt het contact met familie.
Eén van deze signalen hoeft op zich geen probleem te zijn. Maar wanneer verschillende signalen samen voorkomen, is het verstandig om het gesprek aan te gaan.
De grootste valkuil voor ouders
Uit bezorgdheid reageren ouders soms met uitspraken als:
“Dat meisje maakt je kapot.”
“Je bent jezelf niet meer.”
“Zij gebruikt je alleen maar.”
Hoe begrijpelijk die reactie ook is, ze heeft vaak het tegenovergestelde effect.
De jongere voelt zich niet gehoord. Hij krijgt het gevoel dat zijn ouders zijn geluk afkeuren. Daardoor zal hij de relatie meestal nog harder verdedigen en zich verder terugtrekken.
Dat betekent niet dat ouders moeten zwijgen. Wel dat de manier waarop ze hun zorgen uiten een groot verschil maakt.
Wat werkt meestal beter?
Probeer nieuwsgierig te blijven.
Vraag niet om hem te controleren, maar omdat je hem wilt begrijpen.
Je kunt bijvoorbeeld vragen wat hij zo fijn vindt aan zijn partner, hoe ze afspraken maken over geld, of hij nog voldoende spaargeld overhoudt voor zichzelf en hoe hij ervoor zorgt dat er ook tijd blijft voor vrienden en familie.
Dergelijke vragen zetten aan tot nadenken zonder dat de jongere zich meteen aangevallen voelt.
Spreek vanuit bezorgdheid, niet vanuit controle
Het helpt om zo concreet mogelijk te blijven.
Zeg bijvoorbeeld:
“We merken dat je de laatste weken bijna niet meer thuis bent en we missen je.”
“We zien dat je spaargeld snel vermindert en dat maakt ons bezorgd.”
“We zagen dat je enkele verkeersovertredingen hebt gehad. Dat past eigenlijk niet bij jou. Hoe gaat het echt met je?”
Dat zijn observaties. Geen beschuldigingen. En observaties openen veel vaker een gesprek.
Leestip op deze blog: Mijn kind met ASS knuffelt nooit. Betekent dat dat het minder van ons houdt?
Vergeet de partner niet
Soms vinden ouders het vreemd dat ze de partner na weken of zelfs maanden nog niet ontmoet hebben.
Toch hoeft daar niet meteen iets achter te zitten.
Misschien is de partner zelf erg onzeker. Misschien heeft zij ook ASS en vindt ze kennismaken bijzonder spannend. Misschien heeft ze slechte ervaringen met eerdere ontmoetingen of voelt ze zich eenvoudigweg nog niet klaar.
Blijf daarom uitnodigen zonder druk te zetten.
Een eenvoudige boodschap als:
“Jullie zijn allebei welkom om eens samen te komen eten wanneer jullie daar zin in hebben.”
voelt veel veiliger dan een verplichte kennismaking.
Wanneer is professionele begeleiding zinvol?
Soms blijft het knagende gevoel bestaan dat er meer aan de hand is.
Wanneer een jongere financieel wordt uitgebuit, steeds verder geïsoleerd raakt, voortdurend over zijn grenzen gaat of signalen vertoont van emotionele afhankelijkheid, is het verstandig om professionele ondersteuning te zoeken.
Niet om de relatie te beëindigen. Wel om de jongere te helpen gezonde grenzen te ontwikkelen en sterker in relaties te leren staan.
Dat is een investering waar hij of zij vaak een leven lang de vruchten van plukt.
Tot slot
De eerste liefde is bijna altijd intens.
Bij jongeren met ASS kan die intensiteit nog sterker beleefd worden. Dat betekent niet automatisch dat de relatie ongezond is. Maar het betekent wel dat ouders alert mogen blijven, zonder de verbinding met hun zoon of dochter te verliezen.
Uiteindelijk is de relatie tussen ouder en kind vaak de grootste beschermende factor. Wanneer een jongere voelt dat hij altijd mag terugkomen zonder verwijten of “ik had het toch gezegd”, blijft de deur open. En precies die open deur maakt het verschil wanneer het leven later onverwacht moeilijk wordt.
Loopt jouw zoon of dochter met ASS vast in relaties?
Een eerste verliefdheid brengt heel wat nieuwe ervaringen met zich mee. Voor jongeren met ASS zijn thema’s zoals affectie, grenzen aangeven, wederkerigheid, communicatie en intimiteit vaak minder vanzelfsprekend. Ook ouders blijven geregeld achter met vragen waarop ze geen eenvoudig antwoord vinden.
Daarom ontwikkelde ik het traject ASS & Affectie.
In dit individuele begeleidingstraject help ik jongeren stap voor stap om relaties beter te begrijpen en er met meer vertrouwen in te staan. We werken onder andere rond het herkennen en uiten van gevoelens, gezonde grenzen, wederkerigheid, communicatie, omgaan met afwijzing of conflicten en het opbouwen van een positief zelfbeeld binnen vriendschappen en liefdesrelaties.
Waar dat helpend is, betrek ik ook de ouders. Niet om de relatie van hun zoon of dochter te sturen, maar om meer wederzijds begrip te creëren en de communicatie thuis te versterken.
Je hoeft niet te wachten tot een relatie vastloopt. Juist door jongeren tijdig handvatten te geven, kunnen ze sterker, zelfstandiger en met meer vertrouwen relaties aangaan.
Vraag gerust een vrijblijvend kennismakingsgesprek aan. Samen bekijken we welke ondersteuning het beste aansluit bij de noden van jouw zoon of dochter.
Veelgestelde vragen
Is het normaal dat een jongere met ASS zijn eerste relatie zo intens beleeft?
Ja. Veel jongeren met ASS beleven hun eerste verliefdheid erg intens. Dat hoeft geen probleem te zijn, zolang er ook ruimte blijft voor familie, vrienden, studie, werk en eigen interesses.
Moet ik mijn zoon waarschuwen dat zijn vriendin misbruik van hem maakt?
Beschuldig de partner niet zonder duidelijke aanwijzingen. Spreek liever over de concrete feiten die je ziet, zoals geld dat snel verdwijnt of risicovol gedrag. Zo blijft het gesprek open en vergroot je de kans dat je zoon naar je blijft luisteren.
Wanneer schakel ik best professionele hulp in?
Wanneer je signalen ziet van financiële uitbuiting, sociale isolatie, emotionele afhankelijkheid, schulden of gevaarlijk gedrag, kan begeleiding helpen om de situatie tijdig bij te sturen en de jongere sterker te maken in relaties.
Bronnen
- Yew, R. Y., et al. (2021). A systematic review of romantic relationship initiation and maintenance factors in autism. Personal Relationships.
- Strunz, S., et al. (2017). Romantic Relationships and Relationship Satisfaction Among Adults With Asperger Syndrome and High-Functioning Autism. Journal of Clinical Psychology.
- Khaw, J., & Vernon, T. (2025). Relationship Satisfaction Among Autistic Populations. Autism in Adulthood